Etty Hillesum

ETTY HILLESUM

NIEUWE PUBLICATIE OVER ETTY HILLESUM IN GESPREK MET HAAR VRIENDEN

Toen de dagboeken van Etty Hillesum werden gepubliceerd, was het voor haar vrienden – voor zover nog in leven – een grote verrassing om haar gedachten te lezen over onderwerpen als God, schepping en mens, lot en geschiedenis, lijden en haat. Dit was niet de Etty zoals zij zich haar herinnerden. Hoe kon het gebeuren dat zij deze gedachten nooit met hen had gedeeld?

Eén van haar vrienden wist de oplossing. Hij vertelde dat Etty Hillesum haar gespreksonderwerp aanpaste aan de vriend of vriendin met wie zij aan het converseren was. Met de één had zij het over politiek, met de ander over boeken die zij had gelezen, en met een derde over God en zijn woonplaats in ons mensen.

Deze diversiteit aan onderwerpen vinden wij terug in haar dagboeken en brieven, en is ook één van de redenen waarom heel verschillende lezers zich in haar woorden kunnen terugvinden. Juist deze veelzijdigheid en haar grote talent als schrijfster zorgen ervoor dat men haar werk blijft lezen en herlezen, wereldwijd.

In dit boek wordt geprobeerd aan de hand van haar discussies met een aantal van die vrienden – voor zover nog te reconstrueren – die diversiteit in beeld te brengen. Door haar vrienden kort te karakteriseren ontstaat een indruk van de wereld, waarbinnen Etty Hillesum in de laatste jaren van haar kortstondig leven haar dagboeken en brieven schreef, die meer dan 75 jaar later nog steeds zo actueel zijn gebleven.

RECENTE PUBLICATIE

JODENDOM, EEN RELIGIE VAN LEVEN

De dagboeken van Etty Hillesum


In 1946 of 1947 overhandigde een huisgenote van Etty Hillesum, Maria Tuinzing aan mijn vader een stapeltje schoolschriftjes en een bundel brieven. Etty Hillesum had haar vóór haar vertrek naar Kamp Westerbork in juni 1943 dit alles gegeven met de opdracht: "Breng dit naar de schrijver Klaas Smelik, mocht ik niet terugkeren. Hij moet de dagboeken publiceren." Mijn vader Klaas Smelik sr heeft toen alle belangrijke uitgeverijen in Nederland gecontacteerd, maar niemand wilde de dagboeken uitgeven. De tijdsgeest stond haaks op wat Etty Hillesum naar voren brengt. In 1979 waren de tijden veranderd en ik vond een uitgever die wel geïnteresseerd was in de filosofische kant van de oorlog: Jan Geurt Gaarlandt. En zo werd de laatste wens van Etty Hillesum toch vervuld. Over de gehele wereld lezen mensen haar dagboeken en brieven, vaak vertaald in hun eigen taal.

DERDE INTERNATIONAAL ETTY HILLESUM CONGRES SEPTEMBER 2018

Het derde Etty Hillesum congres vond plaats in Middelburg in september 2018 - 75 jaar nadat Etty Hillesum en haar familie naar Auschwitz-Birkenau werden gedeporteerd. Sprekers van over heel de wereld vertelden over hun onderzoek, terwijl ook een toneelvoorstelling op het programma stond. In 2019 verscheen de congresbundel met alle lezingen bij Amsterdam University Press onder de titel 'The Lasting Significance of Etty Hillesum's Writings'.

In 2014 was reeds ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Etty Hillesum een tweede internationaal congres in Gent georganiseerd door het Etty Hillesum Onderzoekscentrum. In februari 2017 verschenen de proceedings van dit congres bij Brill met als titel 'The Ethics and Religious Philosophy of Etty Hillesum'.

In 2008 vond in Gent het eerste internationale Etty Hillesum congres plaats, dat ook door het EHOC werd georganiseerd. De congresbundel van 2008 werd eveneens door Brill uitgegeven onder de titel 'Spirituality in the Writings of Etty Hillesum'. 

Nieuwe serie over Etty Hillesum


In 2020 verscheen het eerste deel van een nieuwe serie over leven en werk van Etty Hillesum: CAHIERS ETTY HILLESUM.

Klaas Smelik voor het geboortehuis van Etty Hillesum aan het Molenwater in Middelburg

In het eerste deel van de nieuwe reeks ‘Cahiers Etty Hillesum’ wordt bijzondere aandacht besteed aan de receptie van Etty Hillesums nagelaten geschriften. Hoe is er in binnen- en buitenland gereageerd op haar dagboeken vanaf de eerste publicatie in 1981?

De selectie uit haar dagboeken, die toen onder de titel ‘Het verstoorde leven’ verscheen, bleek een groot succes en de vertalingen ervan in achttien talen maakten de tekst ook voor niet-Nederlandstalige lezers toegankelijk. Zo hebben Hillesums dagboeken in het buitenland – met name in landen waar één van de Romaanse talen wordt gesproken – een brede lezerskring gevonden, maar ook auteurs geïnspireerd om over haar te schrijven. Naast dit positieve onthaal zien wij ook miskenning, zowel van haarzelf als van haar mentor Julius Spier – zij zou een ‘bakvis’ zijn geweest en hij een ‘charlatan’. Ook miskenning van Hillesums Joodse identiteit – de neiging om haar bij de kerk als heilige en martelaar in te lijven is onmiskenbaar in de receptie van haar dagboeken en brieven. Gedegen wetenschappelijk onderzoek naar de beschikbare bronnen leidt echter tot een weloverwogen beeld van Etty Hillesum, haar gedachtewereld en haar ambities. Dit cahier wil daartoe een bijdrage leveren.


Website: https://www.cahiersettyhillesum.org


Televisie interview over Etty Hillesum

Op 5 mei 2014 werd een gesprek over Etty Hillesum tussen Jacobine Geel en mij uitgezonden tijdens het NCRV programma 'Schepper & Co'. Het is te zien via de link

http://www.npo.nl/schepper-co/05-05-2014/KN_1657718


WACHTEN JULLIE OP MIJ?


De nieuwe uitgave van ‘Wachten jullie op mij?’ is op 30 november 2016 verschenen bij uitgeverij Balans. De eerste druk uit 2003 was reeds jaren uitverkocht, maar bij deze herdruk wilden de auteurs Ria van den Brandt en Klaas A.D. Smelik van de gelegenheid gebruik maken om het boek aanmerkelijk uit te breiden met een derde meer aan foto’s en tekst. De uitgeverij was hiermee akkoord, zodat deze herdruk de vorige vervangt. De bedoeling is nog steeds dezelfde: niet alleen het leven van Etty Hillesum in beeld brengen maar ook haar geschriften. Voor liefhebbers van haar werk echt een aanrader!

ETTY HILLESUM STUDIES


De reeks Etty Hillesum Studies is in 2003 opgezet en heeft tot doel om nieuw onderzoek naar Etty Hillesum, haar geschriften en haar omgeving voor een geïnteresseerd publiek toegankelijk te maken. Naast gerenommeerde Etty Hillesum deskundigen wordt ook aan jonge onderzoekers ruimte gegeven om hun onderzoek te presenteren. Daarnaast worden in vertaling bijdragen gepubliceerd van buitenlandse auteurs om zo een beeld te geven van het internationale karakter van het Etty Hillesum onderzoek. Bijzondere aandacht ook voor nieuwe tekstvondsten en archiefmateriaal in verband met Etty Hillesum, waardoor andere aspecten van haar persoon, haar familie, haar vriendenkring en haar activiteiten voor het voetlicht komen. Een belangrijk aandachtspunt is ook de receptie van de dagboeken en brieven van Etty Hillesum wereldwijd. Tot nu toe verschenen tien delen.